U bevindt zich hier: Superfood
Verder naar: Johan's columns voor het maandblad GezondNu
Algemeen:
Disclaimer
Contact info
Onze filosofie
Vacature voor een arts (m/v)
Bestaat er super gezond voedsel?
Als je in de supermarkt de verpakkingen van diverse voedingsmiddelen leest is het één nog gezonder dan het ander. Je kunt je afvragen of er zoiets bestaat als superfood, voeding die veel gezonder is dan het gemiddelde. Hoe weet je wanneer voedsel veel gezonder is? Een appel lijkt gezonde voeding, maar wat als die appel bespoten is, of al maanden in een koeling ligt of gekweekt is tot een appel die heel zoet is en dus opeens veel meer suiker bevat?
De vraag wat is super gezond voedsel is niet makkelijk te beantwoorden.
Je zou voeding gezond kunnen noemen als het rijk is aan anti-oxidanten (bijvoorbeeld rijk aan vitamine C, vitamine E of flavono den). We hebben zuurstof nodig om te leven, maar bij het verwerken van deze zuurstof ontstaan als bijproduct zogenaamde vrije radicalen. Dit zijn stoffen die schade kunnen toebrengen aan eiwitten, vetten en ons DNA. We weten inmiddels dat bij meer dan 70 verschillende aandoeningen vrije radicalen een grote rol spelen en dat anti-oxidanten de schade van deze vrije radicalen kunnen beperken. Zo zijn er vele aanwijzingen dat voeding rijk aan anti-oxidanten de kans op kanker, hart- en vaatziekten, neurologische aandoeningen als Alzheimer en de ziekte van Parkinson en ook de kans op ontstekingen kan verminderen.
Je kunt de anti-oxidant activiteit van voeding meten met verschillende soorten testen. De meest gebruikte test is de ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) test. (1). Met deze test wordt gekeken hoe goed een voedingsmiddel zuurstofradicalen kan binden en daarmee onschadelijk kan maken. In 2007 is er een lijst gepubliceerd met de ORAC waarden van 275 voedingsmiddelen. Voeding die zeer rijk is aan anti-oxidanten is onder andere cacao (en ook pure chocolade), walnoten, appels met schil, zwarte bessen, pruimen (evt. gedroogd), pecannoten, bosbessen, artisjok, cranberries, frambozen en bramen. Kijk je naar kruiden dan zijn kruidnagel, kaneel, oregano en curcuma (geelwortel) echte toppers.
Het moeilijke met de ORAC test is dat de waarde sterk afhangt van welke partij voeding je test, in welk seizoen (is de appel in het voorjaar of najaar getest), bij welk laboratorium, de wijze van verbouwing (bijv. wel of niet biologisch geteeld), het tijdstip van oogsten (was het een rijpe of onrijpe tomaat), enzovoort. Een ORAC waarde kan dus verschillen. In reclames zul je natuurlijk de hoogste waarde vermeld zien en de vraag is dan ook of goji bessen gezonder zijn dan bosbessen of mangosteensap beter is dan pruimensap.
Behalve vanwege het gehalte aan anti-oxidanten of flavono den kan voeding ook gezond zijn omdat het goede vetten bevat (denk hierbij aan lijnzaad of vette vis als zalm, sardines of haring), of erg vezelrijk is (lijnzaad, peulvruchten, havermout, vijgen), of bepaalde kanker remmende stoffen bevat (groene thee, curcuma, shiitake). Ook kan voeding specifiek voor een bepaalde aandoening van belang zijn, denk hierbij bijvoorbeeld aan kersen bij jicht, gevlekte bonen (kievitsbonen) of oesterzwammen bij een te hoog cholesterol of havervlokken met honing bij teveel maagzuur.
Tot slot heb je nog zogenaamde verrijkte voedingsmiddelen, denk hierbij aan yoghurt met levende melkzuurbacteriën, of ontbijtgranen met extra vitaminen toegevoegd. Juist op deze middelen staat vaak in grote letters hoe gezond het is. Een bakje bosbessen of een appel heeft die toelichting niet nodig.
Super gezonde voeding bestaat. Het is vooral onbewerkte voeding, waarbij bessen, kruiden, vruchten, noten en groenten de belangrijkste zijn. Dr. A.V. Constantini schreef een boek genaamd: "The Garden of Eden Longevity Diet". Daarin adviseert hij dat je om gezond te blijven alleen dat moet eten dat ook in het bijbelse Paradijs aanwezig was. Dus toch gewoon die appel met schil en niet dat pak vetvrije melk met extra’s.
Om snel te beoordelen of iets gezond is kun je de volgende formule toepassen:
Gezond = Nutriënten / Calorieën. Eet je dus chips of worst, daar zitten weinig nutriënten als vitaminen in, weinig mineralen, weinig vezels, weinig water, maar veel calorieën en dus minder gezond. Broccoli daarentegen bevat veel voedingsstoffen (mineralen, vitaminen, water en vezels ) en zeer weinig calorieën en is dus veel gezonder. Het mooie van deze formule (van dr. Joel Fuhrman) is dat je meteen oplet dat je niet te calorierijk eet. Want misschien wel de belangrijkste voedingstip voor de meeste mensen is: eet minder calorierijk voedsel.
1) Zie voor de meest recente ORAC lijst op internet: www.ars.usda.gov/nutrientdata/ORAC
Johan Bolhuis werkt als natuurarts en heeft samen met zijn vrouw een artsenpraktijk in Dieren. Daarnaast schrijft hij regelmatig voor tijdschriften of op zijn homepage: www.natuurarts.nl