Ziek van gluten

Ziek van gluten
Niet alleen in de darm!

Als je een glutenintolerantie hebt kun je niet makkelijk uit eten gaan, moet je elk etiket op voeding lezen, kun je de meeste kant -en klaar soep niet eten en kan je ziek worden van een verdwaalde crouton in een salade of wat gluten in de mayonaise of in een dropje.

De Nederlandse Coeliakie Vereniging zegt:
Coeliakie (spreek uit: seu-lia-kíe) is een intolerantie, lees onverdraagzaamheid, voor gluten. Gluten is een graaneiwit en komt voor in tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut (haver is in principe glutenvrij, maar bevat in Europa vaak gluten door menging met andere granen). Bij mensen met coeliakie veroorzaakt voedsel dat gluten bevat, beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm. Daardoor kan de darm zijn werk niet goed meer doen, waardoor een slechte opname van bouwstoffen uit de voeding kan ontstaan.
Uit onderzoek is gebleken dat coeliakie voorkomt bij 1 op de 200 mensen. In Nederland zijn naar schatting 85.000 coeliakie patiënten, maar tot nu toe is slechts bij circa 11.000 mensen de diagnose gesteld.

Zo’n 100 jaar voor Christus werd de ziekte coeliakie voor het eerst beschreven door de Griekse arts Aretaeus die het een “aanleg voor buikklachten” noemde. In 1552 werd het Griekse woord voor abdomen of buik (koiliaki) vertaald naar het woord coeliakie. Maar het duurde tot 1953 toen een Nederlandse arts, dokter Willem-Karel Dicke een artikel schreef over een eiwit in tarwe die mogelijk de oorzaak kon zijn van de buikklachten van kinderen met coeliakie. Hij merkte namelijk op dat in de Hongerwinter kinderen met buikklachten dramatisch opknapten toen ze niet meer beschikten over tarwe.
Vanaf de jaren 1950-1960 werden stukjes weefsel uit de dunne darm verwijderd van mensen met coeliakie (dit noemen we een dunne darm biopsie) en onderzocht. Zo’n biopt werd de gouden standaard voor het vaststellen van de ziekte coeliakie. De darm was het orgaan dat schade opliep door gluten en deze kennis is waar de meeste artsen nog steeds bij zijn blijven hangen.
Coeliakie geeft namelijk niet alleen schade aan de darmen, maar ook aan de hersenen en het zenuwstelsel, andere slijmvliezen en de huid.
Dat gluten intolerantie word gezien als een ziekte van vooral de dunne darm is een historische misvatting (aldus Marios Hadjivassiliou in de J. Neurol Neurosurg Psychiatry 2002).
Je kunt huidklachten of neurologische of psychische klachten hebben zonder schade aan de dunne darm.
In 1908 was er al een arts, Carnegie Brown, die opmerkte dat neuropathie (zenuwziekte) en coeliakie minder werd als er gestopt werd met het eten van tarwe. Nu in 2010, ruim honderd jaar later lijkt het eindelijk te zijn doorgedrongen in de medische wetenschap en zo waar verscheen in maart een artikel in The Lancet Neurology, met de titel: Gluten sensitivity: from gut to brain (glutenintolerantie van darmen naar hersenen).
Na het lezen van dit recente artikel is duidelijk dat we als artsen echt af moeten van het idee dat glutenintolerantie alleen darmklachten geeft.
Klachten waarbij je volgens moderne inzichten zou moeten denken aan een glutenallergie:
• Alle darmklachten: diarree, obstipatie, brijige ontlasting, vettige ontlasting (met zogenaamde remsporen), opgeblazen gevoel, buikpijn, misselijkheid en/of winderigheid
• depressiviteit / overspannenheid / angstklachten
• gewichtsverlies / overgewicht
• botontkalking
• bloedarmoede / ijzer tekort / vitamine B12 tekort /koper tekort / vitamine D3 tekort
• vermoeidheid
• haaruitval
• onvruchtbaarheid /miskramen
• groei achterstand bij kinderen
• Lymfomen / (dunne)darmkanker
• leerstoornissen / adhd /autisme
• migraine, neurologische afwijkingen als epilepsie, neuropathie en ataxie
• schildklierstoornissen
• auto-immuunstoornissen als Diabetes type I, reuma, SLE, ALS

Wij testen in onze artsenpraktijk de intolerantie voor gluten vooral door middel van bloedonderzoek (IgA-tTG-antistoffen bepaling) en aanvullend door middel van IgE en IgG4 testen van voeding en tTG-antistoffen in de ontlasting. Deze laatste test is niet betrouwbaar, maar een zeer hoge waarde antistoffen in de ontlasting is op zijn minst verdacht. Er lopen nog zo’n 73.000 mensen rond in Nederland die het niet weten dat ze geen gluten verdragen. Wilt u helpen zoeken en pleiten voor minder tarwezetmeel en gluten door kant- en klaar voeding?

Johan Bolhuis, arts
www.natuurarts.nl

Kader:
Wilt u laten testen of u een glutenintolerantie heeft dan kan iedere arts voor u een bloedonderzoek aanvragen. De belangrijkste test is een IgA test en IgA- tissue transglutaminase anti-stoffen(IgA-tTG-antistoffen) en eventueel bij een laag IgA een anti-DGP test als aanvulling. Voor meer info zie www.glutenvrij.nl en in het Engels: www.celiac.com