Levertraan of de zon in: iedereen aan de vitamine

Levertraan of zon
Iedereen aan de vitamine D3
Wie kent hem nog? De smaak van levertraan. Zo’n lepel vettige iets, de naar ranzig vet en vis smakende olie. Wij kregen vroeger - net zoals in het liedje van Mary Poppins - er een lepeltje suiker achteraan.

Maar wat kregen we eigenlijk?
Om precies te zijn: 2000 microgram vitamine A, 16 microgram vitamine D en daarnaast nog de visoliën EPA en DHA. Met één dessertlepel! Goed voor de afweer, goed tegen ontstekingen.
Vooral het vitamine D uit de levertraan lijkt een wondermiddel. Een hoog gehalte in je lijf vermindert de kans op infecties, suikerziekte, hart- en vaatziekten, botontkalking, spierpijnen, vermoeidheid, depressie en zelfs kanker.
De belangrijkste bron van vitamine D is echter niet levertraan maar de zon. Als onze huid wordt blootgesteld aan zonlicht (vooral de UV-B straling) maken we vitamine D aan. Helaas is ongeveer van oktober tot maart in Nederland het zonlicht niet krachtig genoeg om een tekort aan vitamine D aan te vullen.

Maar wat eigenlijk nog zorgelijker is, is dat als de zon weer even wat feller schijnt, iedereen meteen begint te smeren met zonnebrandcrème. Vorig jaar zag ik een patiënt die net terug was van een reis van zes weken door Afrika en ze had nog een fors vitamine D tekort. Ze had zich heel goed ingesmeerd.

We zijn bang gemaakt door de industrie: zij hebben er baat bij dat wij zo veel mogelijk zonnebrandcrème kopen. Als je je insmeert met zonnebrandcrème factor 15 maakt het lichaam 99 procent minder vitamine D aan. Maar: zonlicht is niet gevaarlijk. Het is alleen gevaarlijk als je te lang in de zon gaat. Door te verbranden in de zon heb je veel meer kans op huidkanker. Dit zijn niet de ernstige melanomen, maar veelal de onschuldige vormen van huidkanker.

Zomers hebben mensen hogere vitamine D-spiegels dan ’s winters. Toch zie ik zowel zomers als ’s winters veel tekorten aan vitamine D bij mijn patiënten. Een kort onderzoekje in mijn eigen praktijk liet zien dat van de laatste 25 patiënten waarbij ik een vitamine D bepaling liet verrichten er 19 een vitamine D tekort hebben, waarvan 4 zelfs een zeer ernstig tekort hadden.
Mijn advies: ga dit voorjaar zonder zonnebrandcrème af en toe lekker de zon in. Ga straks als het zomer is eerst vijf tot tien minuten (en bij een donkere huid dubbel zo lang) de zon in, zonder ingesmeerd te zijn. Als je net even een lichte roodheid krijgt door de zon komt dat overeen met 20.000 I.E. vitamine D slikken, dat is 31 lepels levertraan. En het mooie is dat als je te lang in de zon zit, het UVB licht juist het teveel aan vitamine D3 weer afbreekt.

Van zonnebaden krijg je dus nooit een overdosis vitamine D. Dit is zo’n mooi natuurlijk mechanisme, daar kan geen levertraan of voedingssupplement tegen op.
Kader: De spiegel
Wilt u weten wat uw vitamine D spiegel is? Iedere arts kan dit bij u laten bepalen. Vraag dan om de 25-OH-vitamine D bepaling. Een optimale waarde vitamine D in het bloed is 100 nmol/l (=40 ng/l). Is uw vitamine D waarde lager dan 80 nmol/l dan is het zinvol om extra vitamine D3 (1200 – 2000 I.E. / dag) in te nemen (bijv. Cholecalciferol in druppels of capsules of zelfs 2 lepels levertraan) en na 6-8 weken nog eens de waarde te laten bepalen samen met een calcium en nierfunctie bepaling. Zorg dan tevens voor extra zonlicht op uw huid, zonder te verbranden en eet geregeld een stuk makreel.
Johan Bolhuis, arts
www.natuurarts.nl

================================


Aanvulling (12 juni 2010).
Na correspondentie met de firma Lovitran Levertraan, blijkt dat levertraan niet gezuiverd wordt voor zware metalen en pesticiden. Dat maakt dan gezuiverde visolie capsules in combinatie met los vitamine D3 (en evt. vitamine A) veiliger. Een ander voordeel van visolie capsules is dat ze niet snel ranzig zullen worden omdat de capsule de olie beschermt tegen oxidatie. Wil je levertraan olie minder snel ranzig laten worden, bewaar het dan in de koelkast en knijp twee of drie vitamine E 400 I.E. capsules leeg in de fles, om de olie extra te beschermen.

Verder heb ik hier nog een mooie samenvatting en extra info over vitamine D3:

Vitamine D3 is van belang voor een goede botaanmaak, goede inbouw van calcium in de botten, het helpt tegen spierpijn, weefselpijn en vermoeidheid. Het heeft een anti-kankereffect, ondersteunt de aanmaak van lichaamseigen hormonen en is van invloed op de stemming. Kortom van groot belang. Uit de voeding is vitamine D3 vooral te halen uit vette vis, met name zalm en makreel en zuivel mits de koe zonlicht heeft gehad. Zelf maak je het aan door de zon in te gaan, liefst rond 12 uur, dan is de Uv-B straling het sterkste en dit zorgt voor de aanmaak. Pas wel op dat u niet verbrandt in de zon. Dus langzaam opvoeren en niet te lang in de zon.

Bio-D-mulsion (van de firma Biotics / Nutramin) is een geëmulgeerde vorm van vitamine D3, dat betekent dat het in kleine vetbolletjes is verpakt en daardoor veel beter wordt opgenomen. Schudt het flesje van te voren.

1 druppel Bio-D-Mulsion bevat 10 mcg vitamine D3, hetgeen overeenkomt met 400 I.E. vitamine D3

Hieronder zie je wat je per dag nodig hebt aan vitamine D3 om in je bloed meer dan 80 nmol/l vitamine D3 te krijgen.



25(OH)D waarde (nmol/L) Dagelijks orale dosering Aantal druppels Bio-D-mulsion per dag
20-40 2200 IU 5-6
40-60 1800 IU 4-5
60-80 1160 IU 3
> 80 400 IU om het te handhaven 1
of voldoende zonlicht op de huid.

Voor meer info over vitamine D3 zie het boekje van Schuitemaker: Nieuw licht op vitamine D (en www.vitamine-d.nu)

en zie: http://www.nvkc.nl/publicaties/documents/2007-3-p150-158.pdf
en http://www.vitamindhealth.org/ zie dan vooral de presentatie uit 2007 (video).