Zink
Zink
Niet vergeten
"Dokter, ik heb nogal last van drijven."
"Drijven?"
"Ja, drijven."
"Bedoelt u overdrijven of weg drijven? "
"Nou nee, gewoon een beetje drijven."
"Ik zal u wat zinkzalf geven"
(Herman Finkers)
Sommige mineralen uit onze voeding krijgen volop de aandacht van artsen. De belangrijkste zijn natrium, kalium, calcium, magnesium en ijzer. Vreemd genoeg weten veel artsen nauwelijks iets van zink. Ja, uitwendig als zinkzalf, dan is zinkoxide een prachtig middel. Zinkzalf kan de wondgenezing bevorderen en heeft een drogend effect (handig bij eczeem en smetplekken).
In ons lichaam speelt zink een belangrijke rol bij de vermeerdering en groei van onze lichaamscellen, bij de ontwikkeling van onze voortplantingsorganen en de vorming van het gebit, de botten en haar- en nagels (haaruitval en witte vlekjes op de nagels is geen calciumtekort, wel vaak een aanwijzing voor een zink- of siliciumtekort). Zink werkt als onderdeel van insuline mee aan de regeling van de bloedsuiker en helpt het mee met een goede vetstofwisseling. Om alcohol te kunnen afbreken heb je een enzym nodig dat alcoholdehydrogenase heet. We hebben hiervan tenminste zes verschillende soorten in ons lichaam en deze enzymen bestaan uit twee zink-deeltjes. Het zelfde enzym dat alcohol afbreekt is ook in staat om vitamine A in ons lichaam om te zetten in de actieve vorm, hetgeen nodig is voor een goed gezichtsvermogen. (Slecht kunnen zien in het donker kan zowel door een vitamine A tekort als een zink tekort komen).
Zink is een onderdeel van verschillende enzymen die als antioxidant werken (antioxidanten “vangen” zogenaamde vrije radicalen - onstabiele atomen of moleculen die de lichaamscellen kunnen beschadigen).
Zink is essentieel voor een goed werkende afweer. Het speelt een rol bij de aanmaak en werking van witte bloedcellen, met name de T-cellen. Een zink tekort geeft een verlaging van de thymusfunctie en verhoogde kans op infecties en een tragere wondgenezing. Zink blijkt een onstekingsremmer te zijn en heeft een antibacterieel en antiviraal effect.
Bij kinderen zien we dat diarree sneller over kan gaan na suppletie met zink. En tot slot is zink van belang bij vele hersenfuncties, zoals het inprenten, het onthouden van dingen, het nadenken, gedrag, evenwicht, de coördinatie en de overdracht van zenuwprikkels. Zo kun je soms minder goed ruiken bij een zink tekort.
Eén van de bekendste onderzoekers naar de werking van zink is professor Ananda Prasad. Hij heeft meer dan 250 publicaties op zijn naam staan en deze gaan bijna allemaal over zink.
In zijn meest recente onderzoek keek hij of ouderen minder kans konden hebben op aderverkalking als ze meer zink innemen. Omdat zink zowel een anti-oxidant als een ontstekingsremmer is leek het logisch dat het mogelijk zou kunnen bijdragen aan de preventie van hart- en vaatziekten. Hij verrichtte een dubbelblind placebo gecontroleerd onderzoek waarbij 40 gezonde vrijwilligers in de leeftijd van 56-83 jaar gerandomiseerd werden verdeeld over 2 groepen. De ene helft kreeg dagelijks 45 mg zinkgluconaat (1 caps. Van 15 mg 1 uur voor het ontbijt, de andere 2 capsules van 15 mg, ieder 2 uur na het eten). De andere helft kreeg drie keer daags een placebo. Daarnaast werden er in celkweken nog verder naar effecten van zink gekeken. Na zes maanden zag men bij de proefpersonen die extra zink kregen een duidelijke afname van allerlei ontstekingswaarden en in de celkweken kwam dit ook duidelijk naar voren.
Conclusie is dat zink mogelijk een beschermend effect heeft op het ontstaan van aderverkalking dankzij de ontstekingsremmende en anti-oxidatieve werking en dat dit nodig onderzocht moet worden in grote langlopende onderzoeken. Er werden geen bijwerkingen van extra zink inname gezien bij deze studie.
Belangrijk is dat zink niet bij de maaltijd wordt genomen en niet tegelijk met calcium omdat dit de opname doet verminderen en het advies is om niet meer dan 50 mg zink per dag te nemen omdat het dan onder andere een kopertekort kan veroorzaken.
En zou je binnenkort een belangrijke keuze moeten maken en het lukt niet goed, dan kun je volgens onderzoeker Davy Lerouge van de Universiteit van Tilburg, het beste alles even laten:
bezinken…..
Johan Bolhuis
www.natuurarts.nl
kader: Voeding waar veel zink in zit: Vis, vlees, pompoenpitten, zonnebloempitten, sesamzaad, paranoten, amandelen en kikkererwten. Granen en brood bevatten fytinezuur, wat juist de opname van zink doet verminderen en mogelijk zelfs zorgt voor een zinktekort.
